Thứ Bảy, 17 tháng 8, 2013

Văn học về đồng tính từ ‘tự phát’ đến ‘tự giác’ mới nhất.

Kinsey, bí hiểm hậu cung và 2 tập truyện ngắn đơn chiếc, Bướm đêm

Văn học về đồng tính từ ‘tự phát’ đến ‘tự giác’

Nội dung những bộ phim như Cảm hứng hoàn hảo hay Nàng “men” chàng “bóng” cũng được kể sơ qua để làm chứng dẫn. Văn Bùi Anh Tấn lồng tình đồng giới vào nhiều bối cảnh khác nhau (thời đương đại, thời phong kiến) để tăng kịch tính và khai hoang nội tâm nhân vật.

-------------------------------------------------------------------------------------- "Trước năm 2006, tôi là người kỳ thị đồng tính. Nhưng theo nhà văn Nguyễn Đình Tú thì: "Thế giới đồng tính rất phức tạp, một tác phẩm văn học nghệ thuật không thể nào bao quát hết được mà chỉ đề cập một mảng, miếng nào đó thôi.

Rất nhiều người khóc, nhiều người ân hận vì cũng như tôi, họ đã kỳ thị một cách thiếu hiểu biết" – phát biểu của nghệ sĩ Như Lai.

Khi những “nàng men”, “chàng bóng” méo mó trên phim So với văn học, nhiếp ảnh (có bộ ảnh Yêu là yêu của Maika gây tiếng vang), sân khấu (đại diện là kịch hình thể của đạo diễn Như Lai), thì riêng điện ảnh bị hội thảo đánh giá là lĩnh vực nghệ thuật còn có nhiều tác phẩm đề đạt méo mó về người đồng tính.

Chẳng hạn, trong phim ca ve , nhân vật má mì của Minh Nhí có ngoài mặt nữ tính, điệu bộ thưỡn thẹo, điều đó cũng đúng trong thực tế đấy chứ, dù không phải người đồng tính nào cũng vậy. Nhà văn Nguyễn Đình Tú có 2 cuốn đề cập đến ái tình đồng tính là Nháp và Kín trong số 6 tiểu thuyết anh từng viết.

Nhà văn Nguyễn Đình Tú. Sau đó, nhờ theo học một khóa học của tổ chức PETA mà tôi hiểu thêm về họ. Ảnh: Mi Ly. Nhắc lại điều này, tôi thực bụng xin lỗi cộng đồng LGBT. Các tác phẩm văn chương hiện thời về cộng đồng LGBT (đồng tính, song tính và chuyển giới) ở Việt Nam: Bùi Anh Tấn với 4 tiểu thuyết Một thế giới không có phụ nữ, Les – vòng tay không đàn ông, Phương pháp của A.

Bí hiểm hậu cung của Bùi Anh Tấn và Nháp của Nguyễn Đình Tú – những tiểu thuyết có đề cập đến tình yêu đồng giới. Nhiều sinh viên khi xem đã bái phục, họ hỏi "Sao các nhân vật có thể đẹp thế? Từ trước đến nay tôi tưởng họ là những kẻ dị hình, khủng khiếp".

Một nghệ sĩ đưa ra sản phẩm theo cách nhìn của họ, dựa trên vốn sống của họ, đó chỉ là một góc nhỏ, nếu công chúng nghĩ phải có những góc nhìn khác nữa thì họ nên trông chờ ở tác phẩm khác". Một số vở kịch của đạo diễn Bùi Như Lai về đề tài LGBT: Stereo Man, Hành trình đi tìm cảm xúc, Được là chính mình.

Ngoài Một thế giới không có nữ giới đã được chuyển thể thành phim truyền hình, gần đây Bùi Anh Tấn có tiểu thuyết lịch sử bí hiểm hậu cung khá gây tranh cãi vì kể về mối tình giữa Ngô Thuấn (sau này là Lý Thường Kiệt) và hoàng thái tử Nhật Tông.

Nguyễn Đình Tú với 2 tiểu thuyết Nháp và Kín. Còn với Nguyễn Đình Tú là lý giải sự cô đơn, mất mát của đời

Văn học về đồng tính từ ‘tự phát’ đến ‘tự giác’

Trong khóa học đó, thậm chí tôi, với ngoại hình râu tóc như thế này, đã thử mặc áo lót đàn bà để hiểu cảm giác của một người nam muốn là phụ nữ. Khi đánh giá cách phản ảnh của một bộ phim, một tiểu thuyết cũng nên xét trong mảng, miếng đó thôi, đừng đòi hỏi nó phải phản chiếu quơ thế giới đó. Nguyễn Đình Tú nói với TT&VH : "Chính vì đa đề tài nên nhân vật trong tiểu thuyết của tôi cũng đa dạng về chất, và trong đó bác ái vật đồng tính, vậy thôi".

Mi Ly Thể thao & Văn hóa. Ngoài ra có: đồng thời (Vũ Đình Giang), Những đống lửa trên vịnh Tây Tử (Trang Hạ), Lạc giới (Thủy Anna), Đời callboy (Nguyễn Ngọc Thạch)… 2 tác phẩm phi hư cấu điển hình: Không lạc loài – tự truyện Thành Trun g (Lê Anh Hoài ghi ), Bóng – tự truyện của một người đồng tính (Hoàng Nguyên, Đoan Trang ghi ).

Trước năm 2006 có rất ít tác phẩm sân khấu về người đồng tính, vì sao vậy? Vì chính nghệ sĩ chúng tôi cũng sợ bị tẩy chay. Còn giờ, các nhà văn sử dụng đồng tính như một nguyên tố để phục vụ mục đích văn học. Hiện thời, nhà văn viết về đề tài đồng tính không nhất định phải là người đồng tính, đó là thay đổi cho thấy đồng tính đã trở nên một đề tài văn học phổ thông chứ không quá riêng biệt nữa.

Anh coi đồng tính chỉ là một trong những đề tài của cách viết tiểu thuyết "đa đề tài" mà anh đang đeo đuổi. Thực ra, thứ tôi yêu cầu cao là bản lĩnh và sự công tâm của công chúng khi xem, đọc tác phẩm. Ý "từ tự phát đến tự giác" là nhận định của nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn, cho thấy văn chương về đề tài đồng tính ở Việt Nam đã tiến bộ về cách sáng tác, tiếp cận đề tài qua hơn nửa thế kỷ.

Nhà văn Nguyễn Đình Tú cũng cho rằng, các tác phẩm tự truyện của người đồng tính sẽ có sức ảnh hưởng ngắn ngủi, nếu so với tác phẩm văn chương hư cấu có dụng ý nghệ thuật.

Bởi, trong ngày mai không xa, từng lớp sẽ cởi mở hơn với người đồng tính và những câu chuyện trong các tự truyện đó sẽ không còn quá lạ lẫm và độc đáo. Thời trước, Xuân Diệu – thi sĩ đồng tính nổi danh của Việt Nam – làm thơ (các bài Tình trai, Biển… ) là để nói về chính mình và những mối tình của mình. Từ "viết về mình" đến "viết về người khác" "Tự phát" là nghĩ và cảm sao thì viết như vậy, còn "tự giác" là đã được trang bị thêm về lý thuyết, tri thức, sử dụng yếu tố đồng tính như một thủ pháp nghệ thuật để nói lên những ý nghĩa khác.

Tôi không xây dựng một nhân vật đồng tính, tôi xây dựng một con người có ái tình và cuộc sống như những con người khác. C. Nhà văn Bùi Anh Tấn được công nhận là nhà văn Việt Nam đầu tiên viết và viết chuyên về đề tài đồng tính (4 tiểu thuyết gây chú ý), nhưng anh chẳng thể có mặt tại cuộc hội thảo văn chương - nghệ thuật về LGBT (viết tắt tiếng Anh của mực cộng đồng đồng tính, song tính và chuyển giới) vừa diễn ra ngày 14/8 tại Hà Nội.

Qua các vở diễn của tôi, hình tượng người đồng tính hiện lên khác hẳn với hình ảnh thảm kịch, đau khổ trước đó.